Online Randevu İletişim Bilgileri

Polikistik Overde Beslenme

POS beyinde hipofiz bezinden salgılanan iki hormon olan LH ve FSH hormonlarının anormal şekilde üretilmesinden kaynaklanır. Bu yüzden her ay yumurtalıklarda beklenen yumurtlama olmaz ve buna bağlı olarak adet görülmez ya da seyrek ve düzensiz olur. Vücut ağırlığı fazlalığına bağlı olarak insüline karşı bir direnç ortaya çıkabilir. İnsülin direncinde şeker metabolizmasında bozukluk ve şeker hastalığında eğilimin artması şeklinde kendini gösterir.

En sık görülen belirtiler:

  • Adet düzensizliği
  • Tüylenmede artış
  • Kısırlık
  • Kilo artışı
  • Sivilce ve yağlı cilt

POS tedavisinde; endokrinolog, jinekolog ve diyetisyenin yer alacağı bir ekip çalışması gereklidir. Kilolu hasta, kilo kaybıyla yumurtlama fonksiyonlarını geri kazanabilmekte ve dolayısıyla menstürasyon döngüsüne yeniden kavuşabilmektedir. Yaşam tarzı ve alışkanlıkların değişmemesi durumunda diyet programları tek başına uygulandığında başarı elde edilememektedir. Genellikle POS aktif bir yaşamdan pasif bir yaşama geçtikten sonra ortaya çıkmaktadır.

POS olan bayanlarda bel ve karın bölgesindeki kilo artışı, kalça bölgesinden daha fazla olmaktadır. Bunun sebebi bozulmuş şeker ve insülin metabolizmasıdır. Diyetle birlikte egzersiz yapıldığı takdirde başarılı olunabilmektedir. Egzersiz de glikoz ve insülin metabolizmasında en az diyet uygulaması kadar etkili olabilmektedir. Sonuç olarak diyet ve egzersiz POS’un tedavisinde ilk basamağı oluşturmaktadır.

Nasıl Beslenilmeli?

Polikistik overli kadınların yeterli, dengeli ve sağlıklı bir diyet ile kilo vermeleri gerekir. Mevcut kiloları %2–5 oranında azaldığında polikistik over sendromuna bağlı sorunlar en az seviyeye iner ve gebe kalmak kolaylaşır. Düzenli fiziksel aktivite ise hem bozulan kan tablosunun düzeltilmesi, hem enerji harcamasını arttırarak kilo vermeye destek olması hem de insülin direncinin azaltılması açısından önem taşır.

Fazla kilo ile birlikte hastalığın seyri ve insilün direnci artar. Zayıflama insülin direnci nedeni ile normalden yavaş olur. Kişinin beslenme programını hayat tarzı haline getirip, benimsemesi, sıkılmadan ve vazgeçmeden uygulaması gereklidir. Haftada bir yapılacak diyetisyen kontrolleri ile sağlıklı beslenme öğrenilir ve yaşam şekli haline getirilirse, başarı şansı yükselir ve yaşam tarzı değişikliği sağlanır.

Sağlıklı kilo kaybı haftada 0,5–1 kg arasındadır. Daha hızlı ağırlık kaybı sağlamak için harcanan fiziksel aktivite arttırılabilir. Aç kalarak ve ağır diyetlerle sağlanan yanlış kilo kaybı kan tablosunu kötüleştirebilir. Ayrıca aç kalarak hızlı kilo verme, aşırı kas ve su kaybına neden olabileceğinden, sağlık durumunu ve metabolizma hızını olumsuz etkiler ve verilen kiloların tekrar geri alınması kaçınılmaz olur.

Kilo kaybı kadar ulaşılan kilonun korunması da önemlidir. İdeal kiloya ulaştıktan sonra bir diyetisyen kontrolü ile koruma programına geçilmelidir. Kilo alıp vermeden nasıl beslenilmeli? Alınan enerji dengeli bir şekilde arttırılarak sabitlenmelidir. Ayrıca sağlıklı beslenme alışkanlıkları mutlaka yaşam tarzının ayrılmaz bir parçası haline getirilmelidir.

Karbonhidrat, protein ve yağların dengeli oranda oldugu bir beslenme programı uygulanmalıdır.

Az ve sık beslenme modeli benimsenmeli, 3 ana öğün arasında küçük ara öğünler tüketilerek kan şekeri dengesi sağlanmalıdır. Öğün sayısı kadar önemli olan bir konu da öğün saatleridir. Öğün aralarında 2–3 saat olmalı ve gün içerisinde 4 saatten uzun aç kalınmamalıdır.

Şeker oranı düşük, posa miktarı yüksek olan sağlıklı karbonhidratlar tercih edilmelidir. Posa içeriği yüksek olan nişastalı yiyecekler (kepekli ekmek, bulgur, kuru baklagilller gibi), düşük posalı nişastalı yiyeceklere göre (beyaz ekmek, patates ve pirinç ) kan şekerinizin daha geç ve daha yavaş yükselmesini sağlarlar.

Günlük tükettiğiniz yağ miktarını kontrol edin.Yağdan gelen enerji miktarı, toplam enerjinin % 30 unu geçmeyecek şekilde olmalıdır. Yemeklerinizde hayvansal kaynaklı yağlar yerine, doymamış yağ asitlerinden zengin bitkisel sıvı yağları (zeytinyağı, ayçiçek, mısırözü vb. yağları) kullanınız. Yemeklerinizi pişirirken haşlama,ızgara ve fırında pişirme yöntemlerini kullanınız, kızartma ve kavurma yöntemlerinden kaçınınız. Etli pişirdiğiniz yemeklere ayrıca yağ ilave etmeyiniz.

Mümkünse alkol kullanmayın.Eğer kullanıyorsanız en aza indiriniz. Bir gram alkol 7 kalori vermektedir. Alkol ile birlikte enerjisi yüksek olan besinlerin (çerez, kuruyemiş ve bazı yağlı besinler) tüketilmesi alınan enerjiyi artırarak kilo alımına sebep olmaktadır.

Öğün atlamaynız, öğün atlamak bir sonrak öğünde daha fazla besin tüketmenize, böylece daha fazla enerji almanıza ve bu durum kan şekerinizde artışa neden olur. Besinlerin 3 ana 3 ara öğünde tüketilmesi en uygun olanıdır. Böylelikle insülin kullanımı daha dengeli olacak ve insüline olan gereksinim azalacaktır.

Sebze ve meyvelerin tüketimine ağırlık verilmeli; günde en az 4-5 porsiyon sebze-meyve tüketilmelidir.

Yemekleri yavaş yemek, besin gruplarından sağlıklı olanları tercih etmek ( tam yağlı süt yerine yarım yağlı ya da yağsız süt tercih etmek gibi) vücut ağırlığı kontrolünün sağlanmasında oldukça önemlidir.

Sağlıklı beslenme önemlidir; ancak tek başına yeterli değildir, düzenli egzersiz yapmak POS açısından gereklidir. 12 haftalık diyet ve egzersiz sadece diyet ve sadece egzersiz yaptırılan erkek bireylerde ağırlık kayıplarının sırası ile %11,4, %8,4 ve %0,3 olduğu bulunmuştur. Aynı çalışmada bayanlardaki ağırlık kayıpları da sırası ile %7,5, %5,5 ve %0,6 olarak saptanmış diyet+egzersiz programının sadece diyet veya sadece egzersizden daha etkili olduğu saptanmıştır.

POLİKİSTİK OVER VE EGZERSİZ

Çağımızın yaşam koşulları insanları daha az hareket eder duruma getirmiştir. Birçok insan zamanının büyük bir kısmını oturduğu yerde çalışarak, saatlerce televizyon seyrederek ve bilgisayar başında geçirmekte ve bu arada bilinçsizce yiyecek bir şeyler atıştırmaktadır. Bireylerin harcadıklarından çok enerji almaları ve hareketsiz bir yaşam sonucu vücut yağ kitlesinde artış ve şişmanlık oluşmaktadır

Düzenli fiziksel aktivite alışkanlık haline getirilmeli yaşamın bir parçası olmalıdır. Polikistik overli kadınlar haftada en az üç gün, günde 45–60 dakikasını egzersize ayırmalıdır. Egzersiz programında mutlaka ısınma, esneme, kardiyo ve gevşeme egzersizleri olmalıdır. Vücudun ilk yarım saatten sonra yağ yakmaya elverişli hale geldiği de unutulmamalıdır. Ayrıca her gün, gün içerisinde toplam minimum 30 dakika yürüyüş veya kardiyovasküler egzersiz yapılması dolaşımın rahat olması ve vücudun her gün kilo verebilmesi için önemlidir.

Aerobik egzersizler (yürüme, bisiklete binme, koşma, merdiven çıkma, yüzme gibi) egzersizler tercih edilmekle birlikte, uygun olan hastalarda uygun ağırlıklarla yapılan egzersizlerle de kan şekeri kontrol edilebilir.

Yaşam stilinizde değişiklikler yapın;

  • Asansör yerine merdiven kullanın.
  • Televizyon kumandası kullanmayın.
  • Alışverişinizi en yakın maketten değil, daha uzak olanlardan yapın.
  • Ev ( cam silme, ütü, temizlik..) ve bahçe işlerini kendiniz yapın.
  • Otobüse bir durak sonra binin veya bir durak sonra inin. Otomobilinizi gideceğiniz yerden uzağa park ederek yürüyün.
  • Kısa mesafelerde otomobil yerine yürümeyi tercih edin.
  • Haftanın çoğu günü 30 – 45dk yürüyün.